Y Gwreiddyn

Dyma gyfrol sy’n cynnwys cyfres o straeon byrion crefftus. Dyna’r hyn a ddisgwyliwn gan Caryl Lewis. Yn dilyn camp Caryl Lewis yn cipio’r wobr driphlyg yn Llyfr y Flwyddyn 2016 roeddwn i’n disgwyl gwledd lenyddol gan ei bod hi unwaith eto wedi cyrraedd Rhestr Fer Llyfr y Flwyddyn gyda Y Gwreiddyn (Y Lolfa).

Fel llawer o’i gwaith, perthynas trigolion cefn gwlad Cymru â’u broydd yw pwnc canolog Caryl Lewis. Hanesion ffermwyr a thrigolion cefn gwlad yw cynnwys y straeon, a cheginau ffermydd a festrïoedd capel yw’r lleoliadau. Llwyddodd yr ysgrifennu i fy nhrawsblannu i’r ffermdai, caffis a festrïoedd capel ond cymeriadau stoc oedd y rhan fwyaf o gymeriadau’r straeon. Wedi dweud hynny, llwyddai Caryl Lewis i ddarlunio dioddefiadau pobl gyffredin yn dyner gan ddangos nad paradwys mo erwau Ceredigion.

Mae pob stori wedi’i hysgrifennu’n daclus. Mae’r disgrifio’n effeithiol a’r ddeialog yn bersain. O bryd i’w gilydd rydych yn teimlo’r tristwch a’r poen i’r byw. Dyma yw apêl Caryl Lewis a’r rheswm pam fod ganddi gymaint o edmygwyr. Rydych yn ymwybodol eich bod yn nwylo awdur medrus, sy’n adnabod ei chymeriadau, ei themâu a’i lleoliadau. Mae ei gwaith yn apelio at bobl sydd am ddarllen stori dda, wedi ei hysgrifennu’n grefftus, sy’n cynnwys cymeriadau cyfarwydd mewn cyd-destun a lleoliadau cyfarwydd.

Yn bersonol, roedd diweddglo pob stori yn rhy daclus. Nid oedd gwaith dyfalu na dychmygu i’w gwneud gan y darllenydd gan fod Caryl Lewis yn dweud neu’n dangos yn blaen beth oedd tynged pob cymeriad a stori. Er bod yr ysgrifennu’n dda, nid oedd newydd-deb yn y dweud na’r cynnwys.

Y Llif oedd y stori gryfaf yn fy marn i. Roedd yn cynnwys iaith dramor ac wedi’i lleoli yng nghanol afon wrth i ddau ddyn, dau ddieithryn, glynu wrth ei gilydd rhag boddi. Iaith, cymeriadau a lleoliadau na chysylltir â Caryl Lewis yn gyffredinol, a hynny, efallai, yw’r rheswm pam i mi fwynhau’r stori cystal.

Plesio ei fans a wna Caryl Lewis yn Y Gwreiddyn.

Sgôr: 3/5

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s